Obowiązki firm wynikające z PPWR – co przedsiębiorcy muszą zrobić od 12 sierpnia 2026 r.?

Rozporządzenie PPWR wprowadza nowe wymagania dotyczące projektowania, składu, oznakowania, dokumentowania i wprowadzania opakowań na rynek Unii Europejskiej. Jego przepisy nie dotyczą wyłącznie producentów opakowań. Obowiązki mogą objąć również producentów towarów, importerów, dystrybutorów, właścicieli marek własnych, sklepy internetowe, firmy logistyczne oraz przedsiębiorstwa sprzedające produkty do innych państw UE.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 weszło w życie 11 lutego 2025 r., a większość jego przepisów będzie stosowana od 12 sierpnia 2026 r. Poszczególne wymagania będą jednak uruchamiane etapami, między innymi w latach 2026–2030. Oznacza to, że firma nie powinna ograniczać się do sprawdzenia jednej daty. Konieczna jest analiza opakowań, roli przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw oraz terminów przypisanych do konkretnych obowiązków.

Czym jest PPWR i dlaczego wpływa na działalność firm?

PPWR, czyli Packaging and Packaging Waste Regulation, jest unijnym rozporządzeniem dotyczącym opakowań i odpadów opakowaniowych. Obejmuje wszystkie opakowania wprowadzane na rynek Unii Europejskiej, niezależnie od materiału, pochodzenia lub branży, w której są stosowane. Regulacja dotyczy opakowań pustych i wypełnionych, wyprodukowanych na terenie UE oraz importowanych z państw trzecich.

Celem PPWR jest ograniczenie ilości wytwarzanych odpadów opakowaniowych, zwiększenie recyklingowalności opakowań, ograniczenie zużycia surowców pierwotnych, rozwój ponownego użycia i systemów napełniania oraz ujednolicenie zasad obowiązujących przedsiębiorców w państwach członkowskich. Komisja Europejska wskazuje, że do 2030 r. opakowania obecne na rynku UE mają nadawać się do recyklingu w sposób uzasadniony ekonomicznie.

PPWR zmienia zatem podejście do opakowania. Nie będzie ono oceniane wyłącznie jako element chroniący produkt lub ułatwiający jego transport. Przedsiębiorca powinien również wykazać, z czego opakowanie zostało wykonane, czy jego masa i objętość są uzasadnione, czy możliwe jest poddanie go recyklingowi oraz czy spełnia wymagania dotyczące dokumentacji i oznakowania.

Kogo dotyczą obowiązki wynikające z PPWR?

Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od roli, jaką firma pełni w łańcuchu dostaw. Dwa przedsiębiorstwa korzystające z identycznego opakowania mogą odpowiadać za inne elementy zgodności, jeżeli jedno jest producentem, a drugie dystrybutorem lub importerem.

Producenci opakowań

Producenci opakowań będą odpowiadać między innymi za zgodność projektu, materiałów i konstrukcji opakowania z wymaganiami PPWR. Istotne będzie również przygotowanie dokumentacji technicznej oraz unijnej deklaracji zgodności w przypadkach przewidzianych przez rozporządzenie.

Producenci produktów i właściciele marek własnych

Firma zlecająca produkcję towaru i sprzedająca go pod własną nazwą lub znakiem towarowym nie powinna zakładać, że cała odpowiedzialność spoczywa na dostawcy opakowania. W zależności od modelu współpracy może zostać uznana za podmiot odpowiedzialny za zgodność opakowania, kompletność dokumentacji oraz prawidłowe oznakowanie produktu.

Importerzy

Importer wprowadzający na rynek UE opakowanie lub produkt w opakowaniu pochodzący spoza Unii powinien zweryfikować, czy producent wykonał wymagane procedury oceny zgodności, przygotował dokumentację oraz umieścił wymagane informacje identyfikacyjne. Brak danych od producenta spoza UE nie zwalnia importera z obowiązków.

Dystrybutorzy, hurtownie i sprzedawcy

Dystrybutor powinien przed udostępnieniem opakowania na rynku sprawdzić między innymi, czy producent lub importer zrealizował obowiązki przypisane mu przez PPWR. Rozporządzenie przewiduje więc obowiązki weryfikacyjne również po stronie podmiotów, które nie projektują i nie produkują opakowań.

Sklepy internetowe i firmy logistyczne

PPWR ma znaczenie dla e-commerce ze względu na opakowania wysyłkowe, kartony, koperty, taśmy, wypełniacze i sposób wykorzystania przestrzeni wewnątrz przesyłki. Komisja Europejska wskazuje wprost na konieczność ograniczania pustej przestrzeni w paczkach dostarczanych klientom.

Firmy sprzedające towary do innych państw UE

PPWR harmonizuje wymagania dotyczące samych opakowań, ale nie usuwa automatycznie krajowych obowiązków w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Polska firma sprzedająca towary do Niemiec nadal powinna analizować między innymi obowiązki wynikające z VerpackG, rejestracji w LUCID i udziału w systemie dualnym. GRUPA EKOPRO łączy analizę PPWR ze wsparciem dotyczącym BDO, zagranicznych systemów EPR i rejestru LUCID.

Najważniejsze obowiązki firm wynikające z PPWR

1. Ustalenie roli przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw

Pierwszym zadaniem nie jest wymiana wszystkich opakowań, lecz ustalenie, w jakiej roli firma występuje w odniesieniu do poszczególnych produktów. Przedsiębiorstwo może być jednocześnie producentem jednego opakowania, importerem innego oraz dystrybutorem kolejnej grupy towarów.

Analiza powinna obejmować między innymi:

• produkty wytwarzane samodzielnie;
• produkty sprzedawane pod marką własną;
• towary importowane spoza Unii Europejskiej;
• opakowania kupowane od polskich i zagranicznych dostawców;
• opakowania jednostkowe, zbiorcze, transportowe i wysyłkowe;
• materiały dodatkowe, takie jak etykiety, zakrętki, taśmy i wypełniacze;
• opakowania stosowane przy sprzedaży do innych państw.

Bez prawidłowego przypisania ról trudno określić, kto powinien posiadać dokumentację techniczną, wystawić deklarację zgodności, nanieść oznakowanie lub wykonać obowiązki rejestracyjne.

2. Utworzenie kompletnej bazy opakowań

Przedsiębiorca powinien dysponować uporządkowaną listą opakowań wykorzystywanych w działalności. Sama informacja, że firma stosuje karton, folię i tworzywo sztuczne, nie będzie wystarczająca.

Dla każdego opakowania należy gromadzić dane dotyczące jego rodzaju, zastosowania, masy, składu materiałowego, elementów składowych, dostawcy, rynku przeznaczenia oraz możliwości recyklingu. W przypadku opakowań wielomateriałowych konieczne może być określenie udziału poszczególnych materiałów oraz sposobu ich połączenia.

Baza opakowań powinna być spójna z dokumentacją zakupową, specyfikacjami dostawców, danymi wykazywanymi w BDO oraz informacjami przekazywanymi organizacjom odzysku. Brak spójności między tymi źródłami może utrudnić wykazanie prawidłowości rozliczeń i zgodności opakowań.

3. Weryfikacja składu i substancji obecnych w opakowaniach

PPWR ustanawia wymagania dotyczące obecności i stężenia określonych substancji w opakowaniach. Szczególne znaczenie mają ograniczenia dotyczące PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz wymagania związane z zawartością metali ciężkich i innych substancji budzących obawy.

Firma powinna uzyskać od dostawców wiarygodne deklaracje materiałowe, wyniki badań lub inne dokumenty potwierdzające zgodność. Ogólne oświadczenie, że opakowanie jest „ekologiczne” albo „bezpieczne”, może nie zapewnić wystarczającego materiału dowodowego.

Szczególnej weryfikacji wymagają opakowania żywności, kosmetyków, produktów chemicznych, suplementów diety i innych towarów, w przypadku których materiał opakowaniowy może mieć bezpośredni kontakt z produktem.

4. Zapewnienie recyklingowalności opakowań

Jednym z głównych kierunków PPWR jest projektowanie opakowań w sposób umożliwiający ich recykling. Do 2030 r. opakowania wprowadzane na rynek UE mają być recyklingowalne zgodnie z kryteriami wynikającymi z rozporządzenia i aktów wykonawczych. Komisja Europejska pracuje nad szczegółowymi kryteriami projektowania pod recykling oraz metodologią oceny recyklingu na dużą skalę.

Przy ocenie należy uwzględnić nie tylko główny materiał opakowania. Znaczenie mogą mieć również kleje, etykiety, nadruki, barwniki, zamknięcia, warstwy barierowe i trwałe połączenia różnych materiałów.

Przykładowo karton połączony na stałe z tworzywem, folią metalizowaną lub elementem trudnym do oddzielenia może uzyskać niższą ocenę recyklingowalności niż opakowanie wykonane z jednego materiału. Dlatego decyzje zakupowe powinny być konsultowane z osobą odpowiedzialną za zgodność środowiskową jeszcze przed zatwierdzeniem projektu.

5. Kontrola zawartości recyklatu w opakowaniach z tworzyw sztucznych

PPWR przewiduje minimalne udziały tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu w określonych rodzajach opakowań. Wymagania te będą wprowadzane stopniowo, przede wszystkim od 2030 r., a następnie zwiększane w perspektywie 2040 r. Komisja Europejska przygotowuje między innymi metodologię obliczania i weryfikacji zawartości recyklatu oraz kryteria dotyczące procesów recyklingu.

Firmy wykorzystujące opakowania z tworzyw sztucznych powinny już teraz sprawdzić, czy dostawcy przekazują dane dotyczące zawartości surowca wtórnego i potrafią udokumentować jego pochodzenie. Sama deklaracja procentowa na fakturze lub karcie produktu może okazać się niewystarczająca.

6. Minimalizacja masy i objętości opakowań

Opakowanie powinno być zaprojektowane w taki sposób, aby jego masa i objętość nie przekraczały poziomu niezbędnego do zapewnienia funkcjonalności, ochrony produktu, bezpieczeństwa i wymagań logistycznych.

Nie oznacza to obowiązku mechanicznego zmniejszenia każdego opakowania. Firma powinna jednak potrafić uzasadnić jego wymiary i wykorzystaną ilość materiału. Argumentem może być ochrona produktu przed uszkodzeniem, wymagania transportowe, trwałość, higiena lub bezpieczeństwo użytkownika.

Szczególnie istotne będzie ograniczanie zbędnych warstw opakowaniowych i pustej przestrzeni. W praktyce może to wymagać zmiany rozmiarów kartonów, ograniczenia ilości wypełniaczy, opracowania kilku wariantów opakowania wysyłkowego albo dostosowania urządzeń pakujących. Komisja Europejska przygotowuje szczegółową metodologię obliczania udziału pustej przestrzeni.

7. Dostosowanie oznakowania opakowań

PPWR przewiduje harmonizację oznakowania opakowań, aby użytkownik mógł łatwiej rozpoznać materiał, sposób segregacji, możliwość ponownego użycia lub udział surowców wtórnych.

Nie wszystkie nowe etykiety muszą pojawić się na opakowaniach dokładnie 12 sierpnia 2026 r. Poszczególne obowiązki będą stosowane zgodnie z terminami przejściowymi oraz po przyjęciu odpowiednich aktów wykonawczych. Komisja pracuje obecnie nad zasadami oznakowania dotyczącego segregacji, opakowań wielokrotnego użytku, systemów kaucyjnych oraz zawartości materiałów pochodzących z recyklingu.

Przedsiębiorca powinien zatem unikać dwóch błędów: zbyt późnego rozpoczęcia prac nad etykietami oraz samodzielnego wprowadzania niepotwierdzonych oznaczeń, które mogą później okazać się niezgodne z harmonizowanym systemem.

8. Przygotowanie dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności

PPWR wprowadza obowiązek wykazania zgodności opakowania z wymaganiami rozporządzenia. Wytwórca powinien wprowadzać na rynek wyłącznie opakowania zgodne z właściwymi wymaganiami, przygotować dokumentację techniczną i sporządzić unijną deklarację zgodności.

Dokumentacja może obejmować między innymi:

• opis opakowania i jego przeznaczenia;
• rysunki, projekty i specyfikacje techniczne;
• wykaz materiałów i komponentów;
• wyniki badań;
• ocenę składu;
• ocenę recyklingowalności;
• informacje o minimalizacji opakowania;
• dokumenty dotyczące zawartości recyklatu;
• zastosowane normy lub metody oceny;
• dokumentację otrzymaną od dostawców.

Przedsiębiorstwo nie powinno opierać zgodności wyłącznie na korespondencji handlowej. Dane powinny być gromadzone w sposób umożliwiający ich przypisanie do konkretnego opakowania, wariantu produktu i okresu obowiązywania.

9. Zachowanie zgodności z BDO i systemami EPR

PPWR nie powinno być analizowane w oderwaniu od obowiązków związanych z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta. Przedsiębiorca nadal powinien ustalić, gdzie po raz pierwszy udostępnia produkt w opakowaniu i w jakim państwie powstają obowiązki rejestracyjne, sprawozdawcze oraz finansowe.

W Polsce konieczne jest zachowanie spójności między dokumentacją PPWR a danymi wykazywanymi w BDO. Przy sprzedaży transgranicznej może być konieczna rejestracja w systemach obowiązujących w innych państwach, takich jak niemiecki LUCID.

GRUPA EKOPRO wspiera przedsiębiorców w obsłudze polskich i unijnych obowiązków dotyczących produktów, opakowań, BDO, systemów EPR oraz rejestracji zagranicznych.

10. Weryfikacja obowiązków w zakresie ponownego użycia i napełniania

Rozporządzenie wspiera stosowanie opakowań wielokrotnego użytku, systemów ponownego użycia i możliwości napełniania własnych pojemników. Dla wybranych rodzajów opakowań oraz określonych sektorów przewidziano cele dotyczące ponownego użycia i ograniczenia opakowań jednorazowych.

Obowiązki te nie będą identyczne dla wszystkich firm. Konieczne jest przeanalizowanie rodzaju opakowania, branży, skali działalności, sposobu sprzedaży oraz wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu i aktach uzupełniających.

Jak przygotować firmę do PPWR? Praktyczna procedura

Krok 1. Zinwentaryzuj opakowania

Przygotuj listę wszystkich opakowań jednostkowych, zbiorczych, transportowych i wysyłkowych. Uwzględnij również etykiety, taśmy, wypełniacze, zakrętki i inne elementy.

Krok 2. Przypisz role prawne

Określ, czy w odniesieniu do danego opakowania firma występuje jako producent, właściciel marki, importer, dystrybutor, sprzedawca internetowy czy podmiot wprowadzający produkt do innego państwa.

Krok 3. Zbierz dokumenty od dostawców

Poproś o specyfikacje materiałowe, masy opakowań, deklaracje dotyczące substancji, wyniki badań, informacje o zawartości recyklatu i dokumenty związane z recyklingowalnością.

Krok 4. Wykonaj analizę luk

Porównaj posiadane dane z wymaganiami PPWR. Zidentyfikuj opakowania, dla których brakuje dokumentacji, danych o masie, potwierdzenia składu lub oceny możliwości recyklingu.

Krok 5. Ustal priorytety

W pierwszej kolejności przeanalizuj opakowania sprzedawane w największej skali, opakowania wielomateriałowe, produkty importowane spoza UE, towary pod marką własną oraz opakowania żywności i produktów chemicznych.

Krok 6. Przygotuj plan zmian

Określ, które opakowania wymagają zmiany materiału, konstrukcji, wymiarów, oznakowania albo dostawcy. Uwzględnij czas potrzebny na testy, redesign, zatwierdzenie projektu i wdrożenie produkcyjne.

Krok 7. Połącz PPWR z BDO i EPR

Sprawdź, czy zmiana masy lub materiału opakowania wpływa na ewidencję, sprawozdania BDO, opłaty, umowy z organizacją odzysku lub obowiązki w innych państwach.

Krok 8. Wprowadź procedurę zatwierdzania opakowań

Nowe opakowanie nie powinno trafiać do produkcji wyłącznie na podstawie decyzji działu zakupów lub marketingu. Proces zatwierdzania powinien obejmować ocenę prawną, środowiskową, techniczną i logistyczną.

Najczęstsze błędy firm przygotowujących się do PPWR

Pierwszym błędem jest założenie, że PPWR dotyczy wyłącznie producentów opakowań. W rzeczywistości obowiązki mogą powstawać również po stronie producentów produktów, importerów, dystrybutorów, właścicieli marek i e-commerce.

Drugim błędem jest utożsamianie zgodności z posiadaniem numeru BDO. Rejestracja i sprawozdawczość opakowaniowa nie zastępują oceny konstrukcji, składu, recyklingowalności, oznakowania i dokumentacji technicznej opakowania.

Trzecim błędem jest przyjęcie, że certyfikat dostawcy rozwiązuje wszystkie problemy. Dokument powinien odnosić się do konkretnego opakowania, materiału, wersji produktu oraz wymagania prawnego.

Czwartym błędem jest brak danych o masie i elementach opakowania. Bez tych informacji nie można prawidłowo ocenić minimalizacji, spójności z BDO ani wpływu zmiany opakowania na rozliczenia.

Piątym błędem jest nieuwzględnianie sprzedaży zagranicznej. Przedsiębiorstwo zarejestrowane w Polsce może podlegać obowiązkom EPR w Niemczech, Francji, Czechach, Austrii lub innym państwie, do którego wysyła produkty.

Szóstym błędem jest odkładanie analizy do momentu wejścia w życie konkretnego obowiązku. Zmiana formy opakowania, wykonanie testów, uzyskanie danych od dostawcy i wdrożenie nowej etykiety mogą wymagać wielu miesięcy.

PPWR dla firm z Zielonej Góry i województwa lubuskiego

Obowiązki wynikające z PPWR mają szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw z województwa lubuskiego prowadzących działalność produkcyjną, handlową, logistyczną lub eksportową. Dotyczy to między innymi firm z Zielonej Góry, Gorzowa Wielkopolskiego, Nowej Soli, Żar, Świebodzina, Słubic i Kostrzyna nad Odrą.

Bliskość rynku niemieckiego powoduje, że analiza PPWR często powinna zostać połączona z weryfikacją obowiązków wynikających z VerpackG, rejestru LUCID oraz niemieckiego systemu dualnego. Samo dostosowanie konstrukcji opakowania do PPWR nie oznacza jeszcze wykonania wszystkich obowiązków związanych z wprowadzeniem towaru na rynek niemiecki.

GRUPA EKOPRO ma siedzibę przy ul. Kazimierza Wielkiego 18 w Zielonej Górze i od 2015 r. wspiera przedsiębiorstwa w zakresie prawa ochrony środowiska, audytów, BDO, KOBiZE, gospodarki opakowaniowej oraz rozszerzonej odpowiedzialności producenta na rynku polskim i unijnym.

Firmy z regionu mogą skorzystać z doradztwa PPWR w województwie lubuskim lub zlecić audyt przygotowania przedsiębiorstwa do PPWR. W przypadku szerszych problemów obejmujących odpady, BDO, emisje i dokumentację możliwe jest również przeprowadzenie audytu środowiskowego.

FAQ – obowiązki przedsiębiorców wynikające z PPWR

Czy PPWR dotyczy każdej firmy?

Nie każda firma będzie miała taki sam zakres obowiązków. Regulacja ma znaczenie przede wszystkim dla przedsiębiorstw produkujących, importujących, pakujących, dystrybuujących lub sprzedających produkty w opakowaniach. Zakres odpowiedzialności zależy od roli firmy w łańcuchu dostaw.

Od kiedy obowiązuje PPWR?

Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 r., a zasadniczo będzie stosowane od 12 sierpnia 2026 r. Część wymagań, między innymi dotyczących recyklingowalności, zawartości recyklatu, oznakowania i ponownego użycia, będzie wprowadzana etapami.

Czy posiadanie numeru BDO oznacza zgodność z PPWR?

Nie. BDO obejmuje obowiązki rejestrowe, ewidencyjne i sprawozdawcze, natomiast PPWR wprowadza wymagania dotyczące między innymi konstrukcji, składu, recyklingowalności, minimalizacji, dokumentacji oraz oznakowania opakowań.

Czy PPWR dotyczy sklepów internetowych?

Tak, jeżeli sklep wprowadza produkty w opakowaniach lub sam wykorzystuje opakowania wysyłkowe. Analizie powinny podlegać kartony, koperty, folie, taśmy, etykiety, wypełniacze i ilość pustej przestrzeni w przesyłkach.

Czy firma musi wymienić wszystkie opakowania do 12 sierpnia 2026 r.?

Nie można przyjąć jednej zasady dla wszystkich opakowań. Poszczególne wymagania mają różne terminy stosowania. Firma powinna jednak do tego czasu ustalić swoje role, zinwentaryzować opakowania, zebrać dokumentację i przygotować harmonogram dostosowania.

Na czym polega audyt PPWR?

Audyt PPWR obejmuje ocenę roli firmy, inwentaryzację opakowań, analizę składu i konstrukcji, weryfikację dokumentacji, identyfikację braków oraz przygotowanie rekomendacji i harmonogramu działań. GRUPA EKOPRO opisuje audyt PPWR jako ocenę opakowań pod kątem ich budowy, składu, recyklingowalności oraz zgodności prawnej i środowiskowej.

Przygotuj firmę do obowiązków wynikających z PPWR

Dostosowanie do PPWR wymaga współpracy działów zakupów, produkcji, jakości, logistyki, sprzedaży, marketingu i ochrony środowiska. Największym ryzykiem nie jest pojedynczy brak na etykiecie, lecz brak systemu pozwalającego ustalić, jakie opakowania firma stosuje, kto odpowiada za ich zgodność i jakie dokumenty potwierdzają spełnienie wymagań.

GRUPA EKOPRO wspiera przedsiębiorców z Zielonej Góry, województwa lubuskiego oraz pozostałych regionów Polski w analizie obowiązków PPWR, audytach opakowań, BDO, EPR i sprzedaży transgranicznej. Zakres wsparcia można omówić poprzez kontakt z GRUPĄ EKOPRO.